We willen geen ambachtelijke poffertjes

Bij de consumentenbond is ophef ontstaan over het gebruik van de term ‘ambachtelijk’. Blijkbaar voeren allerlei producten in supermarkten die benaming onterecht.

Het product dat als voorbeeld wordt genoemd: ‘Oma’s poffertjes’, uit een Nederlandse supermarktketen.  ‘Ambachtelijke poffertjes’.

‘We zijn benieuwd naar deze oma’, schrijft de Consumentenbond. Nou ben ik best bereid iets over haar te vertellen.

photo originally published on http://www.consumentenbond.nl/campagnes/kletsplaatjes/Oma%27s-poffertjes-van-Lidl/

foto oorspronkelijk gepubliceerd op website Consumentenbond

De oma van de poffertjes komt waarschijnlijk uit de tweede helft van de negentiende eeuw of het begin van de twintigste, aan haar kapje, jurk en schort te zien. Ongetwijfeld zal zij haar poffertjes met de hand hebben gebakken (tenzij ze ze van de kermis haalde, want had ze wel een poffertjesplaat in huis?). Tot zover ambachtelijk dus. Maar wat stopte ze erin?

Het graan en de melk die we op de verpakking van de poffertjes zien, zal deze oma niet zelf hebben verbouwd (kippen hield ze misschien wel, voor de eieren). Tarwebloem en boekweitmeel kwamen vaak van de meelfabriek, zeker voor wie in de stad woonde. Melk kwam van melkveebedrijven – poffertjes werden trouwens vaak met water in plaats van melk en zonder eieren gemaakt. Gist kwam bijvoorbeeld uit de brouwerij, een grootschalig bedrijf, en later uit gespecialiseeerde fabrieken. Boter, tot slot, werd vaak in fabrieken gemaakt, waarbij ook kleurstof niet werd geschuwd, terwijl veel huishoudens zich tot het goedkopere margarine wendden: ook al niet ambachtelijk.

De vraag rijst of consumenten ooit van een product als supermarktpoffertjes zouden verwachten dat het met de hand gemaakt is en op dezelfde manier als zij het thuis zouden doen. Zij snappen heus wel dat je voor handgebakken poffertjes naar de kermis moet. Op de verpakking staat ook niet ‘met de hand gemaakt’, dus gelogen wordt er niet. ‘Ambachtelijk’ blijft ondertussen een betrekkelijk vaag begrip, en de commercie zal het wel nooit zonder zulke vage kwalificaties zullen stellen (‘heerlijk’, ‘de beste’, ‘authentiek’…).

En als er blijkbaar vraag is naar het veel goedkopere product dat de supermarkt verkoopt, ondanks dat dat minder lekker is, dan moeten winkelbezoekers dat misschien zelf weten? Want het is alleen door schaalvergroting dat zo veel mensen tegenwoordig de keuze hebben uit zo veel verschillende etenswaar. Als alles nog ambachtelijk gebeurde, nam u vanochtend waarschijnlijk geen suiker in uw koffie (en las u geen krant), at u geen koekje bij de thee, dronk u geen pilsje na het werk en at u geen varkenslapje.

Het ambacht past niet in ons huidige voedingspatroon; kleinschaligheid niet bij de maat van de wereldbevolking. De consument lijdt daar niet direct onder; hooguit de poffertjesbakker.

Zie ook Geschiedenis van de techniek in Nederland, deel I,  de poffertjesfamiliegeschiedenis van Henk Werk en WikiDelft.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s